इटहरी । २०७४ वर्षअघि दुर्गा प्रसाईंलाई चिनेका व्यक्तिहरूको संख्या निकै थोरै थियो। तर, सो वर्षको फागुन ३ गते सार्वजनिक भएको एउटा तस्बिरले उनलाई एकाएक देशभरि चर्चित बनायो।
त्यो तस्बिरमा प्रसाईं नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसँग बसि मार्सी चामलको भात खाइरहेका थिए।
यसपछि नै मार्सी चामल र प्रसाईंको चर्चा सुरु भयो।
अर्को वर्ष एमाले र माओवादीले एकता गरेर नेकपा गठन गरे। प्रसाईंले दुवै नेतासँग सन्तुलित सम्बन्ध राखे, जुन उनको मेडिकल व्यवसायका लागि महत्त्वपूर्ण थियो। खासगरी, झापामा रहेको बीएन्डसी मेडिकल कलेजलाई सम्बन्धन दिलाउने उद्देश्यका साथ उनले यो सम्बन्ध स्थापित गरेका थिए। त्यतिबेला प्रधानमन्त्री ओली र नेकपाका अर्का अध्यक्ष प्रचण्ड थिए, र आफ्नो कलेजको सम्बन्धनका लागि प्रसाईंलाई उनीहरूको सहयोग आवश्यक थियो।
तर, डा. गोविन्द केसीको आन्दोलनका कारण बीएन्डसी कलेजलाई सम्बन्धन दिन ओली र प्रचण्ड दुवैले असफलता भोगे।
प्रसाईंले बताएअनुसार, उनी पहिला माओवादीका समर्थक थिए। मेडिकल व्यवसायमा संलग्न भएपछि उनले एमाले र माओवादी दुवै दलसँग नजिकको सम्बन्ध राखे। जब सर्वोच्च अदालतले नेकपा पार्टीलाई भंग गर्यो, तब उनी एमालेमा सामेल भए।
२०७८ मा एमालेको दशौं राष्ट्रिय महाधिवेशनमा अध्यक्ष ओलीले उनलाई केन्द्रीय सदस्य नियुक्त गरे। यसपछि, उनी एमालेका केन्द्रीय सदस्य बनिसकेपछि राजनीतिक यात्रामा अघि बढे।
त्यसको केही समयमै उनी एमालेको उद्योग विभागका उपप्रमुख बनाइए। सार्वजनिक कार्यक्रमहरूमा अध्यक्ष ओलीलाई ‘हजुरबा’ भनेर सम्बोधन गर्ने प्रसाईंको महत्त्वाकांक्षा बढ्दै गयो।
तर, बीएन्डसी मेडिकल कलेजलाई सम्बन्धन दिलाउन त उनी सफल भएनन्। ऋणको बोझले थिचिएका प्रसाईं संकटमा परे र २०७९ फागुन १ गते झापाको काकडभित्तामा पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहसँग 'नागरिक बचाऊ महाअभियान' घोषणा गरे। यसरी उनले पार्टीहितको विपरीत गतिविधि गरेको आरोपमा एमाले प्रदेश १ कमिटीले उनलाई कारबाही गर्यो र २०७९ फागुन ७ गते उनले एमाले त्यागे।
स्वार्थका लागि दल परिवर्तन गर्ने प्रसाईं
दुर्गा प्रसाईंले २०७३ सालदेखि बारम्बार दल परिवर्तन गरेका छन्। गणतन्त्रवादी माओवादी र एमाले हुँदै राजावादी बनेका उनले लामो समयदेखि राजसंस्था पुनर्स्थापनाका लागि राप्रपा र राप्रपा नेपालका नेताहरूसँग नजिकको सम्बन्ध राखेका छन्। अहिले उनी राजसंस्था पुनर्स्थापनाका लागि जनआन्दोलनको नेतृत्व गर्दैछन्। राप्रपाले आफ्नो मुद्दा अघि राख्दै केही स्थानमा चुनाव जितेर संसदको पाँचौं ठूलो दल बनाएको छ।
तर, प्रसाईंले एकाएक पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको आशीर्वादमा आन्दोलनको नेतृत्व गरेका छन्। यसका कारण पुराना र अनुभवी राप्रपा नेताहरू यस आन्दोलनको समर्थन गर्न बाध्य भएका छन्। राप्रपाका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङदेन, महामन्त्री धवलशम्शेर राणा, पशुपति शमशेर जबरा, प्रकाशचन्द्र लोहनीजस्ता नेताहरू, जसले लामो समयदेखि चुनाव जितेका छन्, अहिले प्रसाईंको नेतृत्वमा आन्दोलनमा सामेल भएका छन्।
प्रसाईंको राप्रपासँगको सम्बन्ध
राप्रपाका नेताहरू प्रसाईंलाई सहकार्य गर्दै आएका छन्, तर उनीप्रति चित्त नबुझेका पनि छन्। प्रसाईंले पार्टीको एजेन्डालाई पटकपटक परिवर्तन गर्दै आएका छन्, जसको कारण केही नेताहरू उनलाई सशंका र चिन्ता साथ हेरिरहेका छन्।
राप्रपाका महामन्त्री डा. धवलशम्शेर राणाले भने, "हामीले दुर्गा प्रसाईंलाई नेता मानेको होइन, हामीले आफ्नो एजेन्डा अनुसार साथ दिएका हौं।" राप्रपाका उपाध्यक्ष बुद्धिमान तामाङले भने, "समान विचारधारा भएका व्यक्तिहरूसँग सहकार्य गरेरै आन्दोलनको सफलता सुनिश्चित गर्नुपर्छ।"
तर, केही राप्रपा नेताहरूले भने प्रसाईंको अनिश्चित र उतारचढावपूर्ण नेतृत्वलाई चुनौती दिएका छन्। "प्रसाईंले भनेको कुरा छोडेर अर्को कुरा गर्न थालेका छन्। उहाँको राजनीति निकै परिवर्तनशील छ," एक राप्रपा नेता भनिन्छ।
अन्ततः, दुर्गा प्रसाईंको राजनीतिक यात्रा र स्वार्थका कारण उनले दल र विचारधारा परिवर्तन गर्दै, अहिले आफूलाई राजसंस्था पुनर्स्थापना गर्ने आन्दोलनको कमान्डर बनाएका छन्। यद्यपि, यो यात्रा कस्तो मोड लिन्छ, भन्ने कुरा भने समयमै मात्र स्पष्ट हुनेछ।
